In maart 2005 ging het echtpaar naar een filiaal van DSB Bank. Het kwam voor een lening van 50.000 euro, maar liep na een kort gesprek naar buiten met een krediet van circa 75.000 euro.

Ra ra, hoe kan dat? DSB had het echtpaar opgezadeld met een beleggingsverzekering en een vijftal van de beruchte koopsompolissen ter waarde van ruim 20.000 euro.

De rechtbank in Alkmaar heeft vorige week voor het eerst geoordeeld dat DSB haar zogeheten zorgplicht heeft geschonden door deze polissen aan te smeren (03-02-2010, 106424).

Want zoals zoveel klanten van DSB wilde het echtpaar die verzekeringen (ter dekking van overlijdensrisico, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid) en het extra krediet om de polissen te financieren, helemaal niet. Dat betekent: schade vergoeden.

Dit vonnis vormt mogelijk een doorbraak voor tienduizenden andere DSB-klanten met in de woorden van minister Bos ‘idioot’ dure koopsompolissen.

De rechter vindt dat DSB de klant had moeten wijzen op de nadelen van koopsompolissen ten opzichte van maandelijkse premiebetaling – zoals extra rente – en dat de bank minder nadelige alternatieven had moeten schetsen.

Als DSB haar werk wel goed had gedaan, dan had de bank de polissen niet geadviseerd en had de klant ze dus ook niet genomen, zo luidt de conclusie.

‘Dit is een goed begin, best gunstig’, zegt Hans Dommerholt, advocaat bij Dommerholt Advocaten (Zwolle) over het vonnis. Hij houdt zich intensief bezig met de komende stortvloed van DSB-zaken. ‘Maar hiermee is het nog niet compleet.’

‘We gaan aantonen dat DSB zich stelselmatig schuldig maakte aan het oplichten van klanten. Juist door het systematische karakter ervan beschouw ik DSB als een semi-criminele organisatie, die de gehele schade moet vergoeden.’

Dit is slecht nieuws voor de curatoren van DSB, die met lede ogen moeten aanzien hoe de juridische munitie van gedupeerden zich gevaarlijk opstapelt. Begin januari was er een andere uitspraak (06-01-2010, 135690) waarin de rechter vernietigend oordeelde over een krediet van DSB in combinatie met een effectenleaseproduct.

Curatoren zijn er in het belang van de schuldeiser en moeten de leningen van DSB daarom voor de hoogst mogelijke prijs zien te verkopen. Maar claims van ontevreden klanten lijken door dit soort uitspraken steeds kansrijker en daarmee groeit ook de kans dat de boedel slecht verkoopbaar is. En het gaat om erg veel geld. DSB heeft voor honderden miljoenen aan koopsompolissen verkocht. De Stichting Hypotheekleed van Pieter Lakeman claimt zelfs 2,8 miljard euro namens gedupeerden.

Of zij zoveel terugkrijgen is natuurlijk maar de vraag, aangezien Hypotheekleed maar enkele duizenden klanten vertegenwoordigt en met haar claims verkoop van de boedel bemoeilijkt. Als daardoor de boedel minder opbrengt, bijt Lakeman – die opriep tot het faillissement – zich in eigen staart. Er blijft na verkoop immers minder over voor schuldeisers.

Tenzij – en dit is van groot belang – het toegestaan is om de toegekende schadevergoeding in mindering te brengen op de schuld die een DSB-klant heeft. Dan hoeft de gedupeerde niet te hopen dat er voor hem als concurrerende schuldeiser in het faillissement nog wat overblijft, maar krijgt hij met zekerheid het volle pond. Advocaat Dommerholt gaat ervan uit dat dit gaat lukken.

Hoe meer zaken er komen, hoe sneller er juridische duidelijkheid is. De nog altijd niet afgeronde effectenlease-affaire heeft echter aangetoond dat de rechters in staat zijn om in eerste instantie niet consistent te oordelen. Te hopen is dat er dit keer vroegtijdig heldere richtlijnen komen voor schadevergoeding van koopsompolissen. De eerste stap is gezet. (De Pers)