AFM moet zich niet met pensioenstelsel bemoeien

Anja de RooyDe AFM hoort zich niet te bemoeien met de grondslag van ons pensioenstelsel, laat staan dat de AFM zou mogen uitdragen dat jongeren wel risicovoller kunnen beleggen. Wat hebben de Autoriteit Financële Markten en pensioenen met elkaar te maken? Een eenvoudig antwoord daarop zou kunnen zijn dat pensioenen ons allemaal aangaan en de AFM ons ook allemaal aangaat.

En dat de AFM toezicht houdt op de financiële markten en de daarop aangeboden producten.

Toezichthouder AFM is een autoriteit met gedelegeerde toezichtsbevoegdheid en heeft veel macht. Het is belangrijk dat de AFM niet buiten haar toezichtsmacht treedt en haar macht goed, en dus betrouwbaar, gebruikt. Evenals een goed, althans betrouwbaar, pensioen voor ons allen belangrijk is.

Merel van Vroonhoven over pensioenen
In De Telegraaf van vrijdag 24 juni jl. kreeg Merel van Vroonhoven de kans om via een paginagroot interview als AFM-voorzitter haar visie op pensioenen te geven. Dat we allemaal steeds ouder worden vindt de AFM een “onverzekerbaar risico”.

Laten we daar even op doorredeneren om tot de kern van deze AFM-boodschap te komen. Onverzekerbare risico’s kun je namelijk niet verzekeren! Premie betalen voor onverzekerbare risico’s lijkt geld weggooien in een bodemloze put.

Mijn pensioen
Toch doen we het. We betalen allemaal pensioenpremie voor wat, in de ogen van de AFM, als een ‘onverzekerbaar risico’ geldt. Zo zit ons pensioenstelsel in elkaar. De AFM wil dat daar verandering in komt.

De AFM-voorzitter pleit voor een “persoonlijke pensioenrekening”, waarop je kan monitoren hoe het voor jou gaat uitpakken. Op de vraag hoeveel keuzevrijheid Merel van Vroonhoven mensen wil geven antwoordt zij: “Het gaat om een beperkte mate van keuzevrijheid, want te veel leidt tot keuzestress”.

Geen beter pensioen
Een persoonlijke pensioenrekening voorkomt, volgens de AFM, teleurstellingen. Niet dat dit als zodanig leidt tot een beter pensioen, maar je bent voortdurend op de hoogte hoe goed of slecht jouw persoonlijke situatie is.

Je weet dan als het ware wat je te doen staat. En ook daarvoor geeft Merel een tip: mensen moeten een beleggingsstrategie kiezen. “Ouderen zouden minder risicovol moeten beleggen en jongeren kunnen wel meer risico nemen”, aldus Van Vroonhoven.

Bedoelt de AFM dat wanneer jongeren misgokken met beleggingen het niet zo erg is voor later? Zit daarin geen gedachtefout? Zouden niet juist de ouderen, die hun buffers reeds kennen, met een deel van hun geld wel eens een gokje kunnen wagen? Ouderen kennen soms ook hun levensverwachting beter.

Weg met de solidariteit
Merel wil kijken of iemand behoort tot een groep die lang leeft of tot een groep die korter leeft. Per groep zouden de risico’s beter in kaart gebracht kunnen worden en zou men zich kunnen beperken tot pensioenpremie betalen voor risico’s die verzekerbaar zijn.

Zou de AFM op termijn nog verder dan naar leeftijd willen differentiëren? Bijvoorbeeld aparte groepen voor kankerpatiënten, hartpatiënten of dragers van een bepaald gen? Waarom zouden mensen die aantoonbaar een kortere levensverwachting hebben, moeten meebetalen aan pensioenen van hun kerngezonde generatiegenoten?

Dat past in de AFM-visie van ieder voor zich. De AFM wil in ieder geval niet dat jongeren structureel meebetalen aan de pensioenen van ouderen.

De thee van Merel
Merel kiest altijd weer voor Pickwick Breakfast-tea omdat de keuzestress voor het schap “met honderdduizend smaakjes” te groot voor haar is. Pickwick Breakfast-tea is de beste thee uit het verleden.

Zou het met de regeling van onze pensioenen niet hetzelfde zijn? Of wil de AFM ons pensioenstelsel aanpassen omdat we de generatie van babyboomers, welke generatie zelf altijd veel pensioenpremie heeft afgedragen, een teleurstellend pensioen moeten presenteren nu de pensioenfondsen teleurstellend presteren?

De laatste jaren dan, want voor de crisis deed de overheid immers nog een greep in de pensioenpot van het ABP. Er zou te veel geld in zitten. Geld dat de babyboomers bijeen hadden gebracht en dat (te) goed belegd was.

Rol van de AFM
De AFM verwoordt haar taak als volgt: “De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op de financiële markten: op sparen, beleggen, verzekeren en lenen. Het is belangrijk dat het publiek, het bedrijfsleven en de overheid vertrouwen hebben in de financiële markten. En dat de markten op een duidelijke en eerlijke manier werken.”

Toezichthouden, dat is wat de AFM te doen staat. Niet meer, niet minder. Het ligt niet op de weg van de AFM zich te bemoeien met het maken van beleid aangaande ons pensioenstelsel of daarin sturend te willen zijn.

Men kan zich dan ook afvragen of het wenselijk is dat de bestuursvoorzitter van de AFM zich publiekelijk uitlaat over ons pensioenstelsel als zodanig, zelfs al zou zij dat op persoonlijke titel hebben gedaan. Ik denk van niet.

Merel van Vroonhoven had zich beter kunnen beperken tot slechts aangeven dat de AFM wil dat voor burgers inzichtelijk wordt wat zij persoonlijk als pensioen krijgen.

Conclusie
De verhouding werkenden en gepensioneerden is een veranderlijk gegeven. Willen we naar een ‘ieder voor zich’-pensioenstelsel, waarbij de AFM zelfs aangeeft dat jongeren ten behoeve van hun pensioen wel risicovoller kunnen beleggen?

Het is goed dat de AFM wil dat mensen correct geïnformeerd worden over de status van hun eigen pensioen. Tegelijkertijd dient de AFM te begrijpen dat de individuele werknemer primair zekerheid wil een goed pensioen te krijgen en dat het de meeste mensen niet primair zal gaan gaat om het voortdurend monitoren van het eigen (teleurstellende) pensioen.

Het solidariteitsbeginsel is een van de belangrijkste pijlers van ons pensioenstelsel. Het daarvan af willen en de wenselijkheid daarvan is iets dat niet bij de AFM thuishoort en waarover de voorzitter van de AFM dus ook geen uitspraken zou moeten doen. De grondslag van ons pensioenstelsel is aan ons allemaal, dus aan de politiek.

 Anja de Rooy-Kolkman, Freelance juridisch adviseur

 

Cookie Informatie

Wij gebruiken cookies om uw gebruikerservaring te verbeteren. Lees meer

Ik ga akkoord

Wijzigingen in de Telecommunicatiewet maken dat iedere website de verplichting heeft te informeren over het gebruik van cookies. Ook dient toestemming gevraagd te worden voor het specifieke gebruik van cookies. We beseffen dat dit lastig en zelfs klantonvriendelijk kan overkomen. Bij voorbaat onze excuses hiervoor. Cookies helpen om u een optimale gebruikerservaring te bieden bij het bezoeken van onze websites. Met cookies kunnen we het gedrag van bezoekers analyseren en daardoor onze webpagina verbeteren.

×