Nieuwe kapitaaleisen kunnen hypotheekrente met wel 1%-punt stuwen

hypotheekshopDe oplopende rente op de kapitaalmarkt van de afgelopen periode zorgde vorige week voor een golf aan hypotheekrenteverhogingen. Toch liep de rente niet over de hele linie op: alleen de gemiddelde hypotheekrentes van 10 en 20 jaar vast stegen. Opmerkelijk was dat in eerste instantie met name regiepartijen als MUNT Hypotheken en Syntrus Achmea de tarieven aanpasten, gevolgd door een aantal banken (ABN Amro en SNS).

Later in de week verhoogde ook Aegon de rente. Zoals gebruikelijk leidden de verhogingen tot een stijging van het aantal hypotheekaanvragen (+25%). De rente op de kapitaalmarkt bleef vorige week overigens stabiel.

Toezichthouders op banken uit de hele wereld - verenigd in het Basels Comité - hebben nieuwe liquiditeits- en kapitaaleisen voor banken voorgesteld om het risico op opnieuw een grote financiële crisis te verminderen. Een nieuw Basel-akkoord kan er volgens de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) echter toe leiden dat consumenten mogelijk tot wel 1%-punt méér rente moeten gaan betalen. In de Basel-onderhandelingen wordt namelijk geen rekening meer gehouden met het sociale zekerheidsstelsel, het goed functionerende juridische systeem, de druk op de woningmarkt en de beperkte betalingsachterstanden op de totale hypotheekportefeuille. In plaats daarvan lijkt Basel nu alleen nog maar te gaan kijken naar de hoogte van de hypotheekverstrekking ten opzichte van de woningwaarde. De invoering is al meermaals uitgesteld omdat Europa en de VS het oneens zijn over de ruimte die banken moeten krijgen om zelf hun risico's te wegen.

De meest opvallende zaken bij de verruiming schenkingsvrijstelling eigen woning 
Vanaf dit jaar is het bedrag dat belastingvrij kan worden geschonken in het kader van de eigen woning verhoogd tot maar liefst € 100.000,-. Een welkome maatregel, gezien het onderzoek van ING dat vorige week verscheen. Daaruit blijkt dat veel 55-plussers in de afgelopen twee jaar geld hebben geschonken aan kinderen of kleinkinderen. Maar liefst een kwart van de 25- tot 35-jarigen geeft aan in de afgelopen twee jaar een schenking te hebben ontvangen. Ze rapporteren een gemiddeld ontvangen bedrag van circa €10.000. Volgens het onderzoek zullen veel ouderen ook in de komende jaren geld schenken aan hun (klein-)kinderen en zullen de vermogensoverdrachten de komende decennia vermoedelijk steeds groter worden. De Nederlandsche Bank (DNB) concludeerde vorige week dat vermogen, of vermogende ouders, onontbeerlijk begint te worden om een huis te kopen in de grote stad. De verhoging van het bedrag dat belastingvrij kan worden geschonken in het kader van de eigen woning, biedt hiervoor ruimere mogelijkheden. Wij zetten de meest opvallende zaken uit deze verruiming op een rij, met daarbij extra aandacht voor de onderbelichte gevolgen van een ontvangen schenking in geval van een relatiebreuk. 

1. Verhoging van de schenkingsvrijstelling eigen woning
Vanaf 2017 geldt er een verhoogde vrijstelling van € 100.000,- speciaal voor de eigen woning. Hiervan mag een bedrag van ruim € 25.000,- vrij worden besteed als de schenking afkomstig is van de ouders. Van besteding in het kader van de eigen woning is sprake als het bedrag wordt gebruikt voor de aankoop of onderhoud van een eigen woning. Echter ook het aflossen van een eigenwoningschuld of een restschuld van een verkochte eigen woning valt hieronder, net als de afkoop van erfpachtrechten. Ondanks dat er een vrijstelling geldt moet er wel aangifte worden gedaan via de aangifte schenkbelasting, uiterlijk voor 1 maart van het volgende kalenderjaar. De schenking hoeft niet bij een notaris te worden vastgelegd. De verhoogde vrijstelling komt in de plaats van de basisvrijstelling in het jaar van ontvangst. De jaarlijkse basisvrijstelling van € 5.320,- geldt voor schenking aan de eigen kinderen. Deze bedraagt € 2.129,- als de schenking van iemand anders wordt verkregen.

2. Niet alleen ouders kunnen belastingvrij schenken
Belangrijk verschil met de verhoogde vrijstelling eigen woning zoals die gold in 2013 en 2014, is dat ook anderen dan de ouders er gebruik van kunnen maken, zoals bijvoorbeeld grootouders. Een ander verschil is dat de schenking over in totaal 3 aaneengesloten jaren mag worden uitgesmeerd. In elk van de jaren dient de ontvanger overigens wel te voldoen aan de voorwaarden. Zo mag de ontvanger niet ouder zijn dan 39 jaar. Een schenking ontvangen op de 40e verjaardag valt echter nog wel binnen de vrijstelling. Is de ontvanger ouder dan 40 jaar maar is de partner nog jonger, dan kan er toch gebruik worden gemaakt van de vrijstelling. In uiterlijk het 3e kalenderjaar dient het geld te zijn besteed aan de eigen woning.

3. Verruiming van de schenkingsvrijstelling eigen woning vormt een risico bij einde relatie
Om te voorkomen dat een deel van de schenking bij een scheiding op de ex-partner overgaat, stellen ouders bij een schenking van een dergelijk groot bedrag aan hun kinderen, vaak een uitsluitingsclausule op. In deze clausule wordt de partner van hun kind uitgesloten in geval van een relatiebreuk. De schenking onder een uitsluitingsclausule kan verregaande gevolgen hebben. Hieronder een voorbeeld ter illustratie:
• José (28) en Rob (30) zijn getrouwd in gemeenschap van goederen. De ouders van José schenken in 2017 € 100.000,- voor de aankoop van een woning onder een uitsluitingsclausule voor Rob.
• De waarde van de woning bedraagt € 400.000,-. De hypotheek is op dat moment € 300.000,-.
• In 2025 gaan José en Rob uit elkaar. De woningwaarde is gestegen naar € 500.000,-. De hypotheekschuld bedraagt voor de eenvoud nog steeds € 300.000,-.
• Rob verwacht dat hij recht heeft op € 50.000,-. Immers na aftrek van de schenking bedraagt de overwaarde op de woning (€ 200.000,- minus € 100.000,-) € 100.000,-. José en Rob hebben dan beiden recht op de helft daarvan.
• Rob ontvangt echter slechts € 37.500,- terwijl José recht heeft op € 162.500,-. Hoe zit dat?

Doordat Rob en José destijds een schenking hebben ontvangen, waarin Rob werd uitgesloten als er sprake zou zijn van einde relatie, is er naast het gemeenschappelijke vermogen een privévermogen van José ontstaan. Omdat José met haar privévermogen een gedeelte van de koopsom van de gemeenschappelijke woning heeft betaald, heeft zij wettelijk recht op een vergoeding daarover. Bij de vaststelling van de hoogte van deze vergoeding, wordt rekening gehouden met een eventuele waardestijging of een waardedaling van de woning. Stijgt de woning in waarde, dan is de uiteindelijke vergoeding hoger dan het geïnvesteerde bedrag. Is de woning echter in waarde gedaald, dan is de vergoeding lager dan het geïnvesteerde bedrag.

Hierdoor heeft José recht op een bedrag van € 162.500,-. Dit bedrag bestaat naast de schenking van €100.000,- uit een vergoeding van € 25.000,- voor de waardestijging van de woning (van € 400.000,- naar €500.000,-). De resterende overwaarde van €75.000,- wordt tussen beiden verdeeld. Hierdoor resteert voor Rob tot zijn teleurstelling slechts € 37.500,-.

Voor Rob wordt het extra zuur omdat de overheid hem fiscaal gezien een overwaarde toerekent van liefst €100.000,-. Dat betekent dat hij bij de aankoop van een nieuwe woning over de eerste € 100.000,- hypotheek geen renteaftrek geniet terwijl hij slechts een bedrag van € 37.500,- heeft ontvangen.

Ontvang je een schenking? Wees je bewust van de mogelijke gevolgen
In de praktijk blijkt dat heel veel ontvangers zich niet goed realiseren wat de gevolgen kunnen zijn van een dergelijk grote schenking. Het is daarom belangrijk om in dit soort situaties advies in te winnen bij een notaris of een financieel adviseur. Deze kan niet alleen informatie verstrekken over de mogelijke gevolgen maar kan ook eventuele oplossingen hiervoor aanreiken.

Advies inwinnen is zeker ook aan te raden als reeds in eerdere jaren gebruik is gemaakt van de regeling voor de verhoogde schenkingsvrijstelling en men aanvullend zou willen schenken. De geldende overgangsregeling hiervoor wordt wel als uitermate ingewikkeld ervaren.

 

Cookie Informatie

Wij gebruiken cookies om uw gebruikerservaring te verbeteren. Lees meer

Ik ga akkoord

Wijzigingen in de Telecommunicatiewet maken dat iedere website de verplichting heeft te informeren over het gebruik van cookies. Ook dient toestemming gevraagd te worden voor het specifieke gebruik van cookies. We beseffen dat dit lastig en zelfs klantonvriendelijk kan overkomen. Bij voorbaat onze excuses hiervoor. Cookies helpen om u een optimale gebruikerservaring te bieden bij het bezoeken van onze websites. Met cookies kunnen we het gedrag van bezoekers analyseren en daardoor onze webpagina verbeteren.

×